Sa trực tràng là bệnh lý liên quan đến hậu môn trực tràng, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây cho người bệnh rất nhiều khó khăn trong cuộc sống hằng ngày. Để nhận biết cung như phòng tránh sa trực tràng, hay cùng tìm hiểu thông tin trong bài viết dưới đây!

1. Sa trực tràng là bệnh gì?

Sa trực tràng là hiện tượng một phần hoặc toàn bộ trực tràng (đoạn ruột thẳng dài 11cm-15cm nối giữa đại tràng và hậu môn – Theo wikipedia) mất gắn kết bình thường nên chui qua lỗ hậu môn ra bên ngoài. Mặc dù là căn bệnh lành tính và không quá gây nguy hại đối với sức khỏe, nhưng sa trực tràng lại khiến cho đời sống sinh hoạt của người bệnh nhiều bất tiện và khó khăn. Một trong những diễn biến xấu có thể xảy ra khi bị sa trực tràng chính là khối sa bị mắc kẹt ở bên ngoài hậu môn và có khả năng bị hoại tử.

Hình ảnh bệnh sa trực tràng
Hình ảnh bệnh sa trực tràng

Sa trực tràng có 2 loại chính như sau: 

  • Sa niêm mạc trực tràng

Thông thường, niêm mạc hậu môn có chức năng lộn ngược để giúp phân ra ngoài, sau đó chúng co lại nhờ tính đàn hồi. Tuy nhiên, với người bị chứng niêm mạc trực tràng, niêm mạc bị căng dãn và kéo dài thường xuyên khiến chúng không thể đàn hồi quay ngược lại như bình thường.

Ở giai đoạn đầu, chỉ phần niêm mạc ống hậu môn bị sa. Nhưng sau thời gian, mức độ sa sẽ dần lan rộng và sa toàn bộ niêm mạc trực tràng. Có 4 loại sa niêm mạc như sau:

– Sa niêm mạc sau rặn đại tiện rồi lại tự co lên

– Sa niêm mạc sau khi rặn nhưng không tự co lên được, phải đẩy lên

– Sa niêm mạc khi đại tiện và cả khi hoạt động đi bộ, ngồi xổm, ho, hắt hơi.

– Sa thường xuyên liên tục mà không cần hoạt động hoạt động

  • Sa toàn bộ trực tràng

Sa toàn bộ trực tràng là hiểu hiện của tình trạng bệnh chuyển biến nặng. Sa toàn bộ là khi cả bóng trực tràng và ống hậu môn đều bị lộn ra phía ngoài hậu môn. Tương tự sa niêm mạc, sa toàn bộ trực tràng có 4 cấp độ như sau:

Sa độ 1: trực tràng bị sa khi rặn đại điện hoặc ráng sức nhưng tự co lên được.

Sa độ 2: trực tràng bị sa khi rặn đại tiện nhưng co lại rất chậm, phải lấy tay đẩy vào, niêm mạc xuất hiện chứng phù nề, hậu môn bị lõm vào.

Sa độ 3: sa trực tràng khi cả ho, đi bộ và không thể tự co lại được. Trình trạng bệnh nghiêm trọng hơn khi niêm mạc tuyến của trực tràng bị hoại tử từng mảng nhỏ, bị chảy máu, hậu môn mất khả năng cơ thắt nhãi,đại tiện không tự chủ.

Sa độ 4: trực tràng bị sa thường xuyên kể cả người bệnh không vận động, đồng thời niêm mạc bị hoại tử, cơ thắt không thể trương lực, không giữ được nước tiểu, đại tiện không tự chủ, rối loạn cảm giác hậu môn, nổi mụn mủ đáy hậu môn gây đau rát khó chịu.

2. Nguyên nhân gây sa trực tràng

Các bác sĩ chuyên khoa cho rằng bệnh trực tràng vẫn được xem là căn bệnh có nguyên nhân khó hiểu, có thể sử dụng nhiều phương pháp điều trị ngoại khoa khác nhau. Trong đó, có 3 nhóm nguyên nhân phổ biển, gồm:

  • Nguyên nhân sinh hoạt

Thiếu hụt Vitamin B và suy dinh dưỡng là nguyên nhân khiến nhiều trẻ em bị sa trực tràng. Tuy nhiên, nếu cung cấp đủ và nuôi dưỡng tốt, thì bệnh hoàn toàn có thể tự chữa khỏi. Ngoài ra, cho trẻ em ngồi bô nhiều kể cả khi các bé không có nhu cầu đại tiện mà phải rặn cũng là nguyên nhân dẫn đến sa trực tràng ở trẻ em. Một số trường hợp dễ bị sa trực tràng như táo bón sẽ khiến cho người bệnh phải rặn nhiều nên tạo áp lực lên vùng ổ bụng, gây nên sa trực tràng. Bên cạnh đó, bị tiêu chảy mỗi ngày đi đại tiện nhiều lần kết hợp rặn cũng khiến cho trực tràng dễ bị sa.

  • Nguyên nhân khuyết tật giải phẫu

Đáy chậu khiếm khuyết: là hiện tượng cân đáy chậu phát triển không tốt, hoành đáy chậu rộng, cơ nâng hậu môn và cơ thắt hậu môn bị nhão khiến cho thành trước của trực tràng dễ bị sa ra ngoài.

Cơ địa vốn dĩ trực tràng không dính chắc vào thành bụng nên xảy ra hiện tượng dễ di dịch rồi trượt xuống dưới và sa ra ngoài.

Độ cong của xương cùng không đáp ứng được cho trực tràng nằm bám vào khiến trực tràng bị mất điểm tựa và bị sa ra ngoài.

Van trực tràng phát triển kém làm giảm độ cản nên khiến trực tràng dễ bị sa xuống.

Túi cùng Douglas quá sâu và rộng

Độ gấp góc của bóng trực tràng với ống hậu môn không đủ.

  • Nguyên nhân chấn thương

Người làm nghề khuân vác nặng thường có những tác động mạnh đến khu vực xương chậu và tạo nên những chấn thương không đáng có ở cơ thể cũng tác động đến sa trực tràng. Hoặc là những người có tiền sử chấn thương ở khu vực đáy chậu.

25% người bệnh bị sa trực tràng đều đã mổ các bệnh về sản phụ khoa nên đây cũng được cho là nguyên nhân gây chấn thương gây nên bệnh.

3. Dấu hiệu bệnh sa trực tràng

Bệnh sa trực tràng
Bệnh sa trực tràng

Để phát hiện bị bệnh sa trực tràng, người bệnh cần lưu ý đến một số dấu hiệu bệnh dễ nhận biết như sau:

  • Cảm giác hậu môn bị sà xuống gây cảm giác khó chịu.
  • Đại tiện khó kiểm soát, phân có thể có dịch nhầy.
  • Chảy máu trực tràng sau khi đại tiện
  • Hậu môn lòi cục thịt gây đau rát
  • Cảm giác ngứa rát hậu môn
  • Táo bón hoặc tiêu chảy thường xuyên gây ảnh hưởng đến thói quen đi tiêu bất thường

Tuy nhiên, những biểu hiện của sa trực tràng thường khá chung chung và hay bị nhầm với những bệnh lý về đường tiêu hóa khác. Vậy nên, nếu cơ thể có những biểu hiện bất thường, người bệnh cần phải đi thăm khám kịp thời để đưa ra những chẩn đoán và phương pháp chữa trị phù hợp.

4. Sa trực tràng có nguy hiểm không?

Bệnh sa trực tràng có nguy hiểm không cũng còn tùy thuộc vào mức độ nặng của bệnh. Mặc dù căn bệnh không quá nguy hiểm đến tính mạng nhưng nếu người bệnh chủ quan và để lâu, căn bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm dưới đây:

  • Thắt nghẹt: gây tắc nghẽn ống hậu môn, gây cản trở cho việc đi đại tiện do trực tràng bị sa xuống
  • Chảy máu hậu môn: đây cũng là biến chứng thường thấy khi bệnh nhân đi đại tiện. Nặng hơn có thể bị mất máu nghiêm trọng, gây thiếu máu.
  • Viêm loét trực tràng: khi bị sa ra ngoài, trực tràng dễ bị nhiễm khuẩn, gây viêm loét.
  • Vỡ trực tràng: khối trực tràng bị sa xuống rất dễ bị tổn thương khi có tác động mạnh, thậm chí bị vỡ.
  • Tắc ruột: là khi trực tràng kéo theo ruột non bị sa xuống cùng rất nguy hiểm
  • Sa tử cung: là hiện tượng phụ nữ thường gặp phải nếu bị sa trực tràng lâu ngày gây ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh nở.

5. Cách điều trị sa trực tràng

Bệnh sa trực tràng không thể tự khỏi mà mức độ sa sẽ tăng dần theo thời gian. Việc chữa trị cũng tùy thuộc vào tình trạng người bệnh như độ tuổi, mức độ nặng nhẹ của bệnh, các biểu hiện bất thường khác. Người bị bệnh sa trực tràng có thể thể lựa chọn trì hoãn điều trị nếu các triệu chứng nhẹ và không bị cản trở nhiều về chất lượng cuộc sống. Có 3 phương pháp như sau: điều trị không dùng thuốc, điều trị có dùng thuốc và phẫu thuật.

  • Điều trị không dùng thuốc

Người bệnh cần thay đổi chế độ ăn, lối lống, sử dụng nhiều thực phẩm có chất xơ và thường xuyên luyện tập thể dục. Đặc biệt thay đổi thói quen rặn khi đại diện, nên đi vào mỗi ngày vào buổi sáng, vận động cơ thể trước khi đại tiện để hỗ trợ tăng nhu động ruột. Bên cạnh đó, có thể điều trị bệnh bằng phương pháp cố định các cấu trúc trong trường hợp sa niêm mạc.

  • Điều trị dùng thuốc.

Điều trị sa trực tràng bằng thuốc chỉ có tính chất tạm thời và hỗ trợ phẫu thuật. Một số thuốc và chế phẩm phổ biến như: huyết thanh, thuốc chống co thắt, các gel, thuốc dạng bôi có tác dụng ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm đau.

  • Phẫu thuật sa trực tràng

Với những bệnh nhân bị sa trực tràng nặng, phẫu thuật là lựa chọn tốt nhất để điều trị. Người bệnh không cần quá lo lắng vì hiện nay có nhiều phương pháp phẫu thuật cải tiến, giảm bớt đau đớn mà vẫn đạt hiệu quả cao.

Sử dụng phương pháp điều trị sa trực tràng bằng phẫu thuật đôi khi được thực hiện để cố định trực tràng về đúng vị trí. Các bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật qua đường bụng hoặc đường hậu môn:

Phẫu thuật qua đường bụng (có thể thực hiện mổ mở hoặc mổ nội soi) được thực hiện để kéo trực tràng lại đúng vị trí cũ.

Phẫu thuật qua đường hậu môn nhằm kéo một phần trực tràng ra ngoài, sau đó cắt bỏ nó. Phần còn lại của trực tràng được đặt trở lại bên trong và gắn vào ruột già.

Thông thường, phẫu thuật qua đường bụng sẽ cho kết quả lâu dài và tốt hơn. Tuy nhiên, người lớn tuổi thường được phẫu thuật qua đường hậu môn để đảm bảo sức khỏe cho người bệnh.

Trên đây là những thông tin về căn bệnh sa trực tràng và phương pháp chữa trị của căn bệnh. Hi vọng quý vị sẽ có thêm nhiều thông tin bổ ích về căn bệnh này. Hãy liên hệ với bác sĩ ngay nếu có những triệu chứng bất thường của sa trực tràng để bảo vệ sức khỏe của bạn nhé.

Ths. Bs. Nguyễn Thị Hằng

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây